İran Savaşı, BRICS ülkelerini nasıl etkiliyor?

Gelişmekte olan ekonomileri bir araya getiren BRICS bloğunun Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi’de gerçekleştirdiği iki günlük dışişleri bakanları toplantısı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları konusundaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle krizle sonuçlandı.

Hindistan’ın 2026 dönem başkanlığında düzenlenen bu ilk büyük bakanlar kurulu buluşması, üye ülkelerin bölgedeki savaşa dair ortak bir zemin bulamaması sebebiyle son iki ayda uzlaşı sağlanamadan dağılan ikinci BRICS zirvesi oldu. Yayımlanan resmi metinde, üyeler arasında konuyla ilgili sadece "farklı görüşlerin" mevcut olduğu belirtildi.

İran ve BAE krizinin perde arkası

Zirvedeki en büyük kırılma, genişleme hamlesiyle birliğe tam üye olan İran ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin karşı karşıya gelmesiyle yaşandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, BAE’nin hava sahasını ve topraklarındaki Amerikan üslerini İran’a yönelik saldırılar için açtığını iddia ederek Abu Dabi yönetimini açıkça saldırganlığın ortağı olmakla suçladı. 

BAE temsilcisi Halife bin Şahin El Marar ise bu iddiaları reddederek şubat sonundan bu yana enerji altyapılarını hedef alan binlerce İran İHA ve füzesini imha ettiklerini belirtti ve bloğun İran’ı kınamasını talep etti. İki ülkenin de geri adım atmaması üzerine, İran'ın ABD ve İsrail'i kınatma, BAE'nin ise İran saldırılarını metne geçirme çabaları karşılıklı olarak bloke edildi.

Ev sahibi Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, taraflara BRICS’in geleneksel uzlaşı kültürüne saygı duyma çağrısı yaparak Hürmüz Boğazı gibi uluslararası sularda ticaret güvenliğinin önemine dikkat çekti.

Küresel enerji fiyatlarını tırmandıran ve lojistik hatları tıkayan savaşa dair tek bir ortak kınama cümlesinde bile buluşamayan BRICS üyeleri, buna rağmen enerji iş birliği, ticaret, dijital altyapı ve iklim eylemleri gibi siyasi risk taşımayan 60’tan fazla teknik maddede ise anlaşma sağladı.