İstismara karşı suça sürüklenen çocuk kavramında düzenleme tavsiyesi

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Serhat Türkoğlu, "suça sürüklenen çocuk" ifadesinin, çocukların suçlu olarak ilan edilmemesi gerektiğini anlatmak için kullanıldığını, esas amacın çocuğu topluma kazandırmak olduğunu söyledi.

Çocukları suça sürükleyen birçok faktör gözlemlediklerini anlatan Türkoğlu, "Aile ortamı, çevresel faktörler, akran çevresi, sosyokültürel çevrenin özellikleri, ihmal ve istismara maruz kalmaları gibi durumların hepsi çocuğun suça itilme ve suça sürüklenme sürecini etkileyen faktörler. Çocuğun aile problemleri, ailesel ilişkilerle ilgili sorunları varsa ona odaklanılmalı. Okul problemleri, okul çevresi, akran çevresiyle ilgili sorunlar varsa ona odaklanılmalı. İhmal ve istismara maruz kalan bir ortamda ise bunlar mümkün olduğunca kısa sürede bitirilmeli ve çocuk tekrar yaşına göre uygun ortama katılmalı." diye konuştu.

Prof. Dr. Türkoğlu, aile ortamının burada çok belirleyici bir faktör olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

"Anne babanın çocuğuyla yeterli etkileşimi kurması, yeterince zaman ayırması hem şefkatli hem ilgili tutumu sağlayabilmesi, o ortamı ona verebilmesi en önemli yapılması gereken şey. Bu ortam sağlandıktan sonra okul devreye giriyor. Okulda da benzer özellikleri olan akranlarıyla etkileşime giriyor. İşte orada okul ve akran çevresinde suçla ilişkili problemleri olan çocuklar olduğu zaman çocukların etkilenme olasılığı artıyor. Çünkü o gruba kabul edilmesi için bir şekilde onlar gibi davranması gerekiyor."

Riskli ortamda bulunan çocukların erken fark edilmesinin önemli olduğunu vurgulayan Türkoğlu, bu çocukların bir süre sonra bu suçların normal olduğunu düşünmeye başladığını dile getirdi.

"Az ceza alacaklarını düşünerek özellikle yönlendirilme durumu oluyor"

Bir gruba dahil olmak isteyen çocukların gruba uyum sağlamak için tekrar tekrar suç işleyebildiğine değinen Türkoğlu, "Bazı suçların planlı, bilinçli olarak yapıldığını, sebeplerini, sonuçlarını, karşı tarafın nasıl etkileneceğini bildikleri halde yapıldığını görüyoruz. 'Çocuklar hiçbir şekilde suç işlemez' gibi bir yanlış yargıya da varılmaması gerekiyor. Tekrar tekrar suç işleyen çocukların da suç işlemeye devam ettiklerini, çeteler tarafından bir şekilde istismar da edildiklerini söyleyebiliriz. Çünkü az ceza alacaklarını düşünerek özellikle yönlendirilme durumu oluyor. Anne babanın bu süreci erkenden yakalayıp, çocuğun çevresinin nasıl şekillendiğini fark etmesi çok önemli." ifadelerini kullandı.

Türkoğlu, çocukların istismar edilmemesi için düzenlemeler yapılması gerektiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Suça sürüklenen çocuk kavramını da artık biraz daha ayrıntılandırmamız gerekiyor. Çocuğun, suçun anlamını tam bilmediği, sonuçlarını tam algılayamadığı ya da davranışlarını tam yönlendiremediği bir durumda yaptığı suçları 'suça sürüklenen, itilen çocuk' kavramında değerlendirebiliriz. Ama tekrar tekrar işlenen, işlendikten sonra bunun planlı olduğu, bilinçli olduğu, aslında böyle kendisini kurtaracak şekilde gizli noktaları olduğu suçlarda çocukları tamamen o kavram içinde değerlendiremeyiz. Bu kavram bir taraftan da istismar edilmelerine neden oluyor. Çocukları koruma tarafını öne çıkararak bu süreci devam ettirmemiz gerekiyor. Bilinçli, planlı, tekrar tekrar uygulanan suçların da tabii ki cezasının olması, bir şekilde bunun da adli olarak cezasını görmeleri gerektiğini söyleyebiliriz."